منظور از ساقى بودن خدا در آيه «وَسَقَاهُمْ رَبُّهُمْ شَراباً طَهورا»  چيست؟ اگر شراب و شرابخوری بد است، پس چرا خود ساقی شده و مومنین هم شرابخور؟!!

پاسخ:
قرآن كريم در سوره مباركه انسان جريانى را مطرح مى‏كند كه طبق شأن نزولها و روايات متعدد، مربوط به نذر اميرمومنان على (ع)، فاطمه (س)، امام حسن (ع) و امام حسين (ع) است. زمانى كه امام حسن و حسين كودك بودند و بيمار شدند، اهل بيت نذر كردند اگر خوب شوند، روزه بگيرند.

آنان بعد از رفع بيمارى به نذر خود وفا كردند و روزه گرفتند. موقع افطار افرادى (مسكين، يتيم و اسير) به خانه آنها مراجعه كردند و اهل بيت غذاى خود را به آنها دادند. آيات سوره انسان (از آيه 7 به بعد) به اين مناسبت نازل شد. «يُوفُونَ بِالنَّذْرِ وَيَخَافُونَ يَوْماً كَانَ شَرُّهُ مُسْتَطِيراً وَيُطْعِمُونَ الطَّعَامَ عَلَى حُبِّهِ مِسْكِيناً وَ يَتِيماً و َأَسِراً كه اين ماجرا مشهور است.» در ادامه اين آيات خداوند توضيح مى‏دهد كه اهل بيت در مقابل‏ اين كار چيزى جز رضايت الهى از خدا نمى‏خواستند. خدا هم آنها را از شرور روز رستاخيز حفظ مى‏كند و در قيامت روى خندان و دل شاد به آنها مى‏بخشد. جز ايشان را بهشت معرفى مى‏كند و در ادامه آيات چنين توضيح مى‏دهد:

«در آن بهشت بر تختها تكيه مى‏زنند و در آنجا از گرماى سوزان و سرماى شديد خبرى نيست. سايه‏هاى درختانش به آنان نزديك و ميوه‏هايش فروتن است. ظرفهايى از نقره و آبخوريهاى بلورين بر گردشان چرخانده مى‏شود؛ بلورهاى نقره‏اى كه اندازه آنها را دقيقاً معين كرده‏اند. در آنجا از جامى سيراب مى‏شوند كه نوشيدنى‏اش با زنجبيل آميخته شده است؛ همان چشمه‏سارى كه سلسبيل ناميده مى‏شود. نوجوانانى ماندگار بر گردشان مى‏چرخند. هنگامى كه آنان را مى‏بينى، مى‏پندارى مرواريدى پراكنده‏اند. وقتى بهشت را ببينى، نعمت فراوان و فرمانروايى بزرگى را بر فرازشان مى‏بينى. بر فرازشان لباسهاى سبز حرير نازك و ضخيم هست و با دست بندهايى از نقره آراسته مى‏شوند «وَسَقَاهُمْ رَبُّهُمْ شَرَاباً طَهُوراً» و پروردگارشان نوشيدنى پاك و پاك كننده به آنان مى‏نوشاند.»

منظور از شراباً طهورا
در اين آيه خداوند به عنوان ساقى كه شراب طهور به اين افراد مى‏نوشاند، مطرح مى‏شود. آيات شامل خانواده اميرمومنان (ع) و افرادى‏ است كه بتوانند مثل ايشان عمل بكنند. در اين آيات به اعطاى نعمت بزرگ الهى و لطف خاص خدا به افراد و نيكان اشاره مى‏شود؛ اينكه خدا ساقى است و به آنان شراب طهور مى‏چشاند. مقصود از اين شراب، نوشيدنى پاك و پاك كننده است، لذا فرمود: شراباً طهوراً.

واژه طهور به معناى پاك و نيز پاك كننده است؛ شرابى كه روح و جسم را از آلودگى پاك مى‏كند، نورانيت مى‏دهد و به نشاط مى‏آورد. امام صادق (ع) فرمود: شراب طهور موجب مى‏شود نيكان بهشت از هر چيزى كه غير از خداست، پاك شوند.

پيامبر اكرم (ص) هم فرمود: اين شراب موجب مى‏شود حسد از دلهاى نيكان پاك بشود.

توضيح اينكه اصول حاكم بر زندگى مادى با اصول حاكم بر آخرت متفاوت است، لذا نعمتهايى كه در اين آيات آمده، اشاراتى پر معنا به مواهب بهشتى است وگرنه حقايق نعمتهاى بهشتى بالاتر از چيزهايى است كه ما شنيده يا ديده‏ايم. وقتى قرآن كريم از چيزهايى مثل حرير، ظرفهاى بلورين و نقره‏اى، شراب و امثال آن صحبت مى‏كند، در واقع به مشابه‏هاى آنها در دنيا اشاره مى‏كند. به عبارت ديگر نعمتهاى بهشتى همانندى در دنيا ندارند؛ بلكه حقايقى برترند، ولى خدا با نامهايى كه براى ما شناخته شده است، از آنها ياد مى‏كند. مثلًا شراب طهورى كه خدا از آن ياد مى‏كند، اصلًا در دنيا نيست، آنچه ما مى‏بينيم شراب مست‏كننده، مضر و تلخ است. خدا از شرابى سخن مى‏گويد كه با زنجبيل كه ماده معطر و مورد علاقه مردم مى‏باشد، ممزوج شده است. خداوند در حقيقت تصويرى از نعمتهاى برتر بهشتى براى ما ارائه مى‏دهد. اين‏گونه آيات دستمايه شعراى بزرگ فارسى زبان و گاهى عرب زبان شده است، مثلًا حافظ وقتى از مى، شراب و جام سخن مى‏گويد، به نعمتهاى بهشتى و الهى اشاره دارد. همينطور منظور از «وَسَقَاهُمْ رَبُّهُمْ شَرَاباً طَهُوراً» و ساقى بودن خدا براى اهل البيت (ع) همان معناى الهى و بهشتى است كه به عنوان پاداش اعمال داده مى‏شود.

---

ارسال به شبکه های اجتماعی

نظر (1)

نام

ایمیل (اختیاری):

نظر

کوچک | بزرگ

من خوانده ام و قبول می کنم تمامی قوانین را.

ارسال نظر