با توجه به اين كه قرآن ، كتاب مبين (آشكار) و هدايت است، و بارها هم گفته شده برای هدایت همگان آمده است، پس چه نيازى به تفسير و توضیح دارد؟ چرا خدایتان طوری حرف نزده که همگان درک کنند و نیازمند تفسیر و ...

توضیح  نباشد؟

[پرسش از "عبدالفرود  مرتد بی خدای " از بلژیک]

پاسخ:

قرآن به تفسير نياز ندارد; زيرا با توجه به بيان رسا و گوياى خود و با توجه به اوصافى كه براى خويش بيان كرده، كتاب مبين (آشكار)[1]، بينات و نشانه هاى روشن و بيان[2] است; ولى عوامل متعددى وجود دارد كه ما را به تفسير نيازمند مى سازد. براى روشن شدن پاسخ به مهم ترين عوامل نيازمندى ما به تفسير اشاره مى شود.

الف ـ فقدان آگاهيهاى لازم:
ما در فهم مراد خداوند به آگاهى هايى نياز داريم كه گاهى اين آگاهى ها در اختيار ما نيست; براى مثال، كسانى كه عرب زبان نيستند و بسيارى از واژه هاى قرآن و نيز مقصود از برخى جمله ها و ساخت ها براى آن ها روشن نيست، يا ممكن است مفاد آن ها را به آسانى به دست نياورند و نيازمند تبحر و تسلط در لغت و مباحث ادبيات عرب و شناخت صحيح ساختار كلمات و جملات و ويژگى هاى بلاغى باشد ـ چنان كه ممكن است در آيه اى مصداق خاصى مطرح باشد كه براى تعيين و مشخص ساختن آن، تأمّل و دقت بيشتر و فراهم آوردن شواهد گوناگون لازم باشد ـ عدم مهارت كافى در فهم موارد ياد شده و مانند آن، فهم آيات را دشوار ساخته و به تفسير نيازمند مى سازد.

ب ـ برخى از ويژگى هاى قرآن:

• قرآن كريم داراى ويژگى ها و امتيازهاى متعددى است كه برخى از آن ها در نيازمندى ما به تفسير مؤثر است; براى مثال، قرآن كريم با وجود حجم محدود خود در صدد بيان معارف فراوانى است و اين ويژگى سبب شده است كه در قرآن نهايت ايجاز رعايت شود. طبيعى است وقتى سخنى با دقت و ظرافت و نهايت ايجاز ارائه شود، فهم آن تأمل، دقت و تلاش فكرى ويژه اى را مى طلبد كه ما آن را تفسير مى ناميم. به عبارت امروزی، مفاهیم و آموزه های قرآن زیپ شده است و با ید آن را آنزیپ (تفسیر) کرد.
• نمونه ى ديگر آن كه در قرآن مجيد از حقايقى سخن به ميان آمده كه از سطح فهم متعارف عرفى ما فراتر است; گاه از امورى سخن مى گويد كه ما مصاديق آن را در زندگى مان لمس نكرده ايم; از جهانى سخن مى گويد كه دريچه اى از آن به سوى ما باز نشده است; مانند جهان آخرت، خداوند و ملائكه. به دليل نامأنوس بودن اين حقايق، آياتى كه به بيان اين ها مى پردازند در مواردى براى ما مبهم اند، و فهم آن ها به تلاش و كوشش فراوانى نيازمند است كه با استفاده از قواعد، قراين وشواهدى كه در آيات و روايات آمده است، بتوان با آن حقايق آشنا شد و سپس مفهوم اين گونه آيات روشن شود. همین نمونه در علوم جدید و تکنولوژی های امروزی نیز صادق است و به عنوان مثال بعید است کسی بدون استاد و بدون تفسیر و توضیحات جانبی قادر به درک نظریات انیشتن  و یا فرمولهای پیچیده ریاضی باشد. چون این مفاهیم هم مانند جهان آخرت، مفاهیمی ناآشنا به ذهن هستند و طبیعتا در زندگی روزمره با آنها سر و کاری نیست
• نمونه ى سوم از ويژگيهاى قرآن كه ما را نيازمند تفسير مى سازد، آميختگى و پراكندگى مطالب است. مطالب قرآن دسته بندى موضوعى ندارند و مطالب مختلف باهم آميخته ارائه مى شوند. ممكن است آيه اى درباره ى يك موضوع سخن گفته باشد و در آيه اى ديگر كه در سوره هاى ديگر آمده، براى آن قيد يا توضيح و تبيينى آمده باشد; در چنين مواردى، ممكن است در قسمت هايى، دچار ابهام شويم و وقتى به آيات ديگر رجوع كنيم اين ابهام رفع مى شود; اين همان تفسيرقرآن به قرآن است.

ج ـ فاصله زمانى با نزول قرآن:
فاصله زمانى با عصر نزول نيز از امورى است كه نياز ما را به تفسير تشديد مى كند; براى مثال وقتى قرآن درباره ى جنگ احد مى فرمايد:«إِذْ أَنْتُمْ بِالْعُدْوَةِ الدُّنْيا وَ هُمْ بِالْعُدْوَةِ الْقُصْوى وَ الرَّكْبُ أَسْفَلَ مِنْكُمْ ... »[3] (آن گاه كه شما بر دامنه نزديكتر [كوه‏] بوديد و آنان در دامنه دورتر [كوه‏]، و سوارانِ [دشمن‏] پايين‏تر از شما [موضع گرفته‏] بودند، و اگر با يكديگر وعده گذارده بوديد، قطعاً در وعده‏گاه خود اختلاف مى‏كرديد، ولى [چنين شد] تا خداوند كارى را كه انجام شدنى بود به انجام رساند [و] تا كسى كه [بايد] هلاك شود، با دليلى روشن هلاك گردد، و كسى كه [بايد] زنده شود، با دليلى واضح زنده بماند، و خداست كه در حقيقت شنواى داناست.)
اين عبارت براى كسانى كه در واقعه ى جنگ بوده اند، بسيار مفهوم و ملموس بوده است، ولى براى ما كه با عصر نزول فاصله داريم اين چنين نيست; زيرا چه بسا بعضى آثار و علايم و شواهدى كه در آن مقطع تاريخى وجود داشته، از بين رفته باشد و در نتيجه برخى زواياى آيات براى ما مبهم شود و در نتيجه فهم آيات به كوشش، دقت وتأمل در آيات و روايات و كشف قراين و شواهد نياز دارد. در اين جا ما به دليل فاصله زمانى با عصر نزول، به تفسير و توضیح تاریخی نياز داريم.
در پایان باید خاطر نشان کرد که تفسیر کردن امری جدید و فقط برای قرآن نیست. در طی قرنها، کتب تاریخی، ادبی، فلسفی، علمی و ... تفسیر شده اند و کسی هم بر امر تفسیر کردن و توضیح دادن آنها ایرادی وارد نکرده است. آیا شاهنامه حکیم فردوسی و یا دیوان حافظ تفسیر نشده است؟ آیا تا به امروز عاقلی خرده گرفته که چرا شاهنامه را تفسیر می کنید؟ در مورد قرآن مجید هم همینطور است.

انصاف!
در پایان باید پرسید که اگر قرآن مجید تفسیر نیاز ندارد و تفسیر کردن آن نوعی کلاهبرداری است، پس چرا "استاد" شما صدها ساعت برنامه در تفسیر قرآن مجید ضبط و منتشر کرده است؟ آیا اگر او قرآن را تفسیر کند، قرآن نیازمند تفسیر است تا عمق آن "افشا" شود، اما اگر متخصصان علوم قرآنی آن را تفسیر کنند، در اینصورت تفاسیر ایشان "یاوه" و خارج از موضوع است و "قرآن نیازمند تفسیر نیست  و کافی است آن را به زبان پارسی خواند و "خشونت " آن را درک کرد؟"

پی نوشت ها:
[1]. «... قَدْ جاءَكُمْ مِنَ اللّهِ نُورٌ وَ كِتابٌ مُبِينٌ»، مائده، 15 و «تِلْكَ آياتُ الْكِتابِ الْمُبِينِ». شعراء، 2.
[2]. «هذا بَيانٌ لِلنّاسِ وَ هُدىً وَ مَوْعِظَةٌ لِلْمُتَّقِينَ»، آل عمران، 138.
[3]. انفال، 42.

---

ارسال به شبکه های اجتماعی

نظر (0)

نام

ایمیل (اختیاری):

نظر

کوچک | بزرگ

من خوانده ام و قبول می کنم تمامی قوانین را.

ارسال نظر