پرسش «مرتد آریایی»  از مادرید:   ... با توجه به اينكه قصد ابن ملجم در کشتن علی، رسيدن به قطام زیباروی بوده، پس چگونه است که علی را شهید می نامید؟ علی کشته شد تا ابن ملجم به قطام برسد! این کجایش شهادت است؟
پاسخ:
1-  از ديدگاه قرآن، كسي كه در راه خدا قدم بر دارد و در انجام دادن عمل صالح، خلوص نيت داشته و جز خداوند متعال قصد ديگري نداشته باشد و تنها براي رضاي خداوند - نه مال يا مقام و... - كاري را انجام دهد و كشته شود يا حتي به عمر طبیعی و یا عوامل طبیعی مانند بیماری و ... بميرد، شهيد محسوب مي‏شود.{1}

2-  فردي كه در راه خدا جان را زنده نگه مي‏دارد و جسم را مي ‏بازد تا جان زنده‏ اش، زنده ‏تر و شكوفاتر گردد، همين كه نيتش خدا باشد، در نايل شدن به مقام شهادت براي او كافي است،{2}و همين كه انگيزه قتل او، مبارزه با حق و حق مداري و خدا و خدا پرستي باشد، براي وصول به اين فوز عظيم بس است.{3}

از اين رو، بايد ديد كشته شدن حضرت علي(ع) چنين بود يا خير؟
آن حضرت، خود مظهر فناي در حق بود و از اين رو تمام افعالش - از خرد تا كلان - فقط و فقط براي رضاي خداوند بود و بس.
اما انگيزه و نیت آن  جمع كذايي، در صدور دستور ترور حضرت غير از مبارزه با عدالت و دين گرايي امام علي(ع) بود؟
پس هر دو مورد در باب شهادت آن حضرت وجود داشت.

انگيزه ابن ملجم:
اما ابن ملجم در اين ميان تنها نقش ابزاري داشت؛ نه بيشتر. به او دستور قتل امام علي(ع) را داده بودند؛ در برابر رسيدن به قطام. اما آيا اين نقش ابزاري، مانع تحقق اطلاق شهادت بر علي(ع) مي‏شود؟ خير، زيرا بايد ديد اصلاً انگيزه قتل حضرت علي و به خدمت گرفتن ابن ملجم براي اين امر چه بود؟ قطعاً براي مبارزه با حق و عناد ورزي با دين بود.

اگر ابن ملجم شخصاً - بدون آن كه كسي به او دستور دهد - براي دست يابي به قطام حضرت را مي‏كشت؛ مي‏توانستيم بگوييم وي به جهت عناد با حق چنين نكرده است؟
اولا دلیل و انگیزه قطام در ترور حضرت علی، انتقام از عدالت علی بود که منجر به کشته شدن پدر و برادر قطام در جنگ با لشگر حضرت بود؛
ثانیا بنابر آيات قرآن همين كه انساني در راه خدا كشته شود، شهيد محسوب مي‏گردد و انگيزه قاتل در آن نقشي ندارد و از اين رو، در اين صورت هم  باز مي‏توانستيم حضرت علي(ع) را شهيد بدانيم؛  اما در یک نگاه می توان دریافت که ابن ملجم تنها ابزاري بود براي تحقق قتل و در بررسي يك قتل؛ بايد ديد كه عامل اصلي آن و انگيزه حقيقي كه پشت آن بوده، چيست.

اگر قرار باشد كه تنها به انگيزه عامل مباشري در اين رويداد نگريست، بايد بگوييم مجاهداني كه در راه خدا در ركات حضرت رسول(ص) به ميدان جنگ رفتند ؛ شهيد محسوب نمي‏شوند؛ حال آن كه خداوند متعال در آيات گوناگون، آنان را داراي مقام ويژه و خاصي دانسته و از قرار گرفتن ايشان در جايگاه مخصوصي خبر داده است.{4} چرا که بسياري از افرادي كه در برابر رسول خدا(ص) ايستادند، به جهت رسيدن به مطامع دنيوي بود و قبايلي و نيز براي دست يابي به غنايم، به جنگ رسول خدا(ص) و يارانش رفتند.{5}

ولي ما اين مجاهدان را شهيد مي‏دانيم؛ زيرا:
اولاً آنان براي رضاي خدا در معيت پيامبر اسلام(ص) مي‏جنگيدند و همين مقدار براي نيل به شهادت كافي بود.
ثانياً انگيزه جنگ افروزي و قتال ياران حضرت محمد(ص) - كه از سوي سردمداران مكه طراحي شده بود عنادورزي با حق و دين خدا بود؛ هرچند در تحقق اين پندار شوم خود، عده‏اي را اجير و تطميع دنيوي كرده، آنان را به صورت مباشري به كارزار فرستادند.

پی نوشتها
[1].حج، آيات 58 و 59  "و آنان كه در راه خدا مهاجرت كرده، و آن گاه كشته شده يا مرده‏اند، قطعاً خداوند به آنان رزقى نيكو مى‏بخشد. و راستى اين خداست كه بهترين روزى‏دهندگان است. (58)
آنان را به جايگاهى كه آن را مى‏پسندند درخواهد آورد، و شك نيست كه خداوند دانايى بردبار است. (59)"
و نیز نگاه کنید به : الميزان، ج 14، ص 399
[2].ال عمران، آيه 169،  "هرگز كسانى را كه در راه خدا كشته شده‏اند، مرده مپندار، بلكه زنده‏اند كه نزد پروردگارشان روزى داده مى‏شوند. (169)"  و  بقره، آيه 154، "و كسانى را كه در راه خدا كشته مى‏شوند، مرده نخوانيد، بلكه زنده‏اند ولى شما نمى‏دانيد. (154)" و  نسأ، آيه 74، "پس، بايد كسانى كه زندگى دنيا را به آخرت سودا مى‏كنند در راه خدا بجنگند و هر كس در راه خدا بجنگد و كشته يا پيروز شود، به زودى پاداشى بزرگ به او خواهيم داد. (74)" و  توبه، آيه 111 "در حقيقت، خدا از مؤمنان، جان و مالشان را به [بهاى‏] اينكه بهشت براى آنان باشد، خريده است همان كسانى كه در راه خدا مى‏جنگند و مى‏كُشند و كشته مى‏شوند. [اين‏] به عنوان وعده حقّى در تورات و انجيل و قرآن بر عهده اوست. و چه كسى از خدا به عهد خويش وفادارتر است؟ پس به اين معامله‏اى كه با او كرده‏ايد شادمان باشيد، و اين همان كاميابى بزرگ است. (111)"
[3].بقره، آيه 61،  " و چون گفتيد: «اى موسى، هرگز بر يك [نوع‏] خوراك تاب نياوريم، از خداى خود براى ما بخواه تا از آنچه زمين مى‏روياند، از [قبيل‏] سبزى و خيار و سير و عدس و پياز، براى ما بروياند.» [موسى‏] گفت: «آيا به جاى چيز بهتر، خواهان چيز پست ‏تريد؟ پس به شهر فرود آييد، كه آنچه را خواسته‏ايد براى شما [در آنجا مهيا] ست.» و [داغ‏] خوارى و نادارى بر [پيشانى‏] آنان زده شد، و به خشم خدا گرفتار آمدند چرا كه آنان به نشانه‏هاى خدا كفر ورزيده بودند، و پيامبران را بناحق مى‏كشتند اين، از آن روى بود كه سركشى نموده، و از حد درگذرانيده بودند. (61)"
آل عمران (3)، آيات 112و21  "هر كجا يافته شوند، به خوارى دچار شده‏اند- مگر آنكه به پناه امان خدا و زينهار مردم [روند]- و به خشمى از خدا گرفتار آمدند، و [مُهر] بينوايى بر آنان زده شد. اين بدان سبب بود كه به آيات خدا كفر مى‏ورزيدند و پيامبران را بناحق مى‏كشتند. [و نيز] اين [عقوبت‏] به سزاى آن بود كه نافرمانى كردند و از اندازه درمى‏گذرانيدند. (112)" و  "كسانى كه به آيات خدا كفر مى‏ورزند، و پيامبران را بناحق مى‏كشند، و دادگستران را به قتل مى‏رسانند، آنان را از عذابى دردناك خبر ده. (21)"
[4].الميزان، ج4، ص 60
[5].در اين باب نگاه کنید به: دكتر شهيدي، قيام امام حسين(ع)، دفتر نشر فرهنگ اسلامي

---

ارسال به شبکه های اجتماعی

نظر (0)

نام

ایمیل (اختیاری):

نظر

کوچک | بزرگ

من خوانده ام و قبول می کنم تمامی قوانین را.

ارسال نظر